Home Ditar Heroi i Popullit Vasil Shanto ne 74-vjetorin e rënies

Heroi i Popullit Vasil Shanto ne 74-vjetorin e rënies

57
0
SHARE

Lindi në Shkodër më 17 Gusht 1913 në një familje të varfër. I ati ishte furxhi. Vitet e fundit, Ai i kaloi në Strugë tek kushërinjtë e tij dhe shkoi përsëri në Shkodër në moshën shkollore. Filloren e kreu në qytetin e Shkodrës në vitin 1927. Më pas vazhdoi gjimnazin, por për arsye ekonomike e ndërpreu dhe filloi të punojë si furxhi në dyqanin e babait. Kriza ekonomike e vitit 1929-‘30 përfshiu edhe zejtarët e Shkodrës dhe babai i Vasilit, xha Petro u  detyruan të shpërngul në Tiranë.

Në vitin 1930, Vasili u njoh me militantin komunist Ali Kelmendi, i cili ishte kthyer nga emigracioni në Atdhe për të filluar zhvillimin e lëvizjes komuniste në Shqipëri. Në verën e vitit 1931, Vasil Shanto bënte pjesë në Celulën e parë komuniste të krijuar nga Ali Kelmendi e Asim Vokshi. Në verën e vitit 1933, u krijua Celula e parë komuniste në gjimnazin e Tiranës ku bënin pjesë: Vasil Shanto, Skënder Çaçi, Asim Zeneli. Vasili përveç punës së madhe që bënte me të rinjtë e gjimnazit, punonte dhe mbante lidhje të vazhdueshme më grupe punëtorësh të profesioneve të ndryshme për t’I ngjallur urrejtjen ndaj rregjimit feudo-borgjez të Zogut. Në vjeshtë të vitit 1936 u takua për herë të parë me Qemal Stafën ku së bashku me Mihal Durin i kanë dhënë një ndihme të madhe Migjenit për të botuar librin “Vargje të lira”. Vasili së bashku me Qemalin në gjimnaz shtonin radhët e celulave komuniste me shokë si: Ali Demi, Xhezmi Delli, Themo Vaso etj, duke krijuar një situatë revolucionare duke u lidhur me vajzat e Institutit të Femrave dhe të Shkollës Teknike, krijuan në to Celula komuniste.

Loading...

Më 25 Dhjetor 1938, xhandarmeria zogiste arrestoi Vasil Shanton, i cili i qëndroi trimërisht torturave çnjerëzore që përdorën hetuesit në burg që të thyenin vullnetin dhe karakterin e tij për të treguar shokët, por ai nuk i tradhëtoi. Pas pushtimit fashist, Vasil Shanto bashkë me 7-8 shokë, për të mos rënë në duart e fashistëve, u arratisën nga Shqipëria dhe arritën në qytetin e Resnjës, ku takuan patriotin Myslim Peza, me të cilin u miqësuan me njeri-tjetrin në luftën e përbashkët kundër pushtuesve fashistë, nazistëve e tradhëtarëve të vendit. Pas kthimit nga Jugosllavia, Ai zgjodhi rrugën e Luftës Antifashiste me vetëdije të plotë. Vasili me shokë filluan të ngrinin disa baza ilegale. Populli i varfër e patriot i Tiranës, filloi të hapte dyert për illegalët, të ndante me ta bukën e gojës, të ndihmonte për organizimin e luftës me të gjitha mundesitë e tyre. Vasil Shanto takohej vazhdimisht nëpër baza ilegale me E.Hoxhen dhe Qemal Stafën për bashkimin e komunistëve dhe zgjerimin e luftës së armatosur.

Në Gusht të vitit 1941, në çetën antifashiste të M. Pezës, u dërgua një grup komunistësh, ku Vasil Shanto u caktua Komisar i Çetës së Pezës dhe nga ajo ditë Çeta e Pezës u quajt “Çetë partizane”. Në çetë Ai ngriti grupet edukative për partizanet, për të merituar plotësisht emrin “partizan” për t’i bërë të dashur ata me popullin dhe për të shtuar rradhët e Çetës dhe të krijoheshin formacione më të mëdha, të bënin një jetë të thjeshtë ashtu si edhe fshatarët. Çeta partizane e Pezës ishte hedhur në veprim. Çdo ditë ndërmerrte aksione kundër pushtuesve fashistë. Më 28 Tetor 1941, Vasil Shanto me të gjithë shokët dhe popullin e Tiranës, merr pjesë në demostratën e madhe antifashiste që shërbeu si një provë e madhe për bashkimin e komunistëve. Më 8 Nëntor 1941, Vasili mori pjesë në mbledhjen e grupeve Komuniste për themelimin e PKSH, si përfaqësues i Grupit Komunist të Shkodrës, ku kontribuoi në organizimin dhe zhvillimin me sukses të saj. Ai ishte mjeshtër i maskimit për të përballuar ndjekjet dhe spiunimin e agjentëve të fashistëvt që e ndiqnin këmba-këmbës.

Më 28 Dhjetor 1941, Vasili organizoi atentatin në mes të Tiranës kundër agjentit fashist Beqir Kazazi, vrasja e të cilit solli panic tek fashistët. Më 17 Janar 1942, në Tiranë, Ai së nashku me 2-3 shokë qëlluan për vdekje agjentin e policisë fashiste Sami Tahiri. Vasil Shanto është dëerguar nga KQPKSH për forcimin e punës së partisë në Shkodër, Martanesh, Elbasan e në qytete të tjera. Ai mori pjesë në Konsultën e parë të aktivit të PKSH që u mblodh më 12 Prill 1942 në Tiranë, ku mori detyrën shumë të rëndësishme për forcimin e punës politico-edukative dhe organizative të partisë. Gjatë Korrikut dhe Gushtit 1942, Vasili u muar me ngritjen e një bazë për teknikën e Partisë për botimin e gazetës “Zëri i popullit”.

Nga data 17-22 Mars 1943, në Labinot-Mal, u mbajt Konferenca e parë e vendit e PKSH.  Vasilin për kontributin e dhënë në forcimin e punës së Partisë dhe në luftën e armatosur kundër fashistëve e armiqve, e zgjodhën kandidat të KQPKSH. Ai u ngarkua nga Partia si i deleguar i KQ për drejtimin e organizatës së PK të Qarkut të Shkodrës për të vënë në jetë vendimet e Konferencës së parë të vendit, për t’i bërë ato më luftarake. Në Shkodër, më 26 Korrik,Vasili organizoi aksionin e madh politik ku afër dhjetë mijë qytetarë të prirë nga komunistët, dolën në demostratë në rrugët e Shkodrës duke brohoritur: “Poshtë fashistët dhe tradhëtarët”, duke kënduar këngë patriotike revolucionare. Në ditët e fundit të Shtatorit, në Labinot u mblodh konferenca e dyte, ku Vasil Shanto u zgjodh anëtar i Këshillit ANÇl.

Më 8 Shtator 1943, Italia kapitulloi pa kushte. Kjo bëri që të mbledh 40-50 komunistë, ku sqaroi situatën dhe se me kapitullimin e Italisë fashiste, nuk merr fund lufta, prandaj të grumbullohen sa më shumë armë, municione, ushqime, veshmbathje për partizanët dhe njesitet guerile. Të vazhdohej politika për demaskimin e Ballit Kombëtar, legalitetit dhe Klerit reaksionar katolik. Më 11 Shtator 1943, në Shkodër hyjnë gjermanët, të cilët vendosën rregjimin e egër të pushtimit. Më 12 Shtator 1943, Vasili kreu aksionin kundër bazave ushtarake italiane duke marrë nga magazinat armë, municione, veshmbathje dhe sende ushqimore , me të cilat u furnizua Batalioni partizan “Perlat Rexhepi”. Pas disa ditësh, merret aksioni për djegien e Kuesturës fashiste, i cili kryhet me sukses. Nga fundi i Nëntorit 1943, Vasil Shanto së bashku me shokun e tij, trimin Reshit Rusi, nisen për në Jugosllavi ku do të merrnin pjesë si përfaqësues të PKSH dhe të Këshillit të Përgjithshëm ANÇl të Shqipërisë në mbledhjen e dytë të Këshillit Antifashist NAÇl Jugosllav. Pas një jave udhëtimi, me shumë vështirësi arritën në qytetin  e vogël të Andriavicës, ku u zhvilluan punimet.

Më 29 Janar 1944, Vasil Shanto, Reshit Rusi  dhe dy të tjerë, u nisën për në Shqipëri duke udhëtuar ditë e natë, maleve me shumë vështirësi. Kur arritën në gril të Vrakës, u gjetën të rrethuar nga xhandarmëria, siç duket nga tradhëtia e nbjërit nga shoqëruesit e tyre. Vasili dhe Reshiti nuk u dorëzuan por luftuan me xhandarët deri sa dhanë jetën për Çlirimin e Atdheut nga nazistët dhe tradhëtarët. Kjo ndodhi më 1 Shkurt 1944. Pas Çlirimit nga Presidiumit i Kuvendit Popullor, i ka dhënë titullin më të lartë “Hero i Popullit”. Në Tiranë, një shkollë 9-vjeçare dhe një rruge, mbajnë emrin e Heroit të Popullit. Në Tiranë është ngritur nje monument për të kujtuar kontributn dhe veprën heroike të Vasil Shantos.

Xhevdet Çelmeta

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here