Kreu Sociale Një rruge makine për ne Shkëlzen

Një rruge makine për ne Shkëlzen

596
0

Fundi i Qershorit dhe fillimi i Korrikut 2017 për trevën e Gashit në veçanti dhe për gjithë malësinë e Tropojës shënon një fillim pune të pa imagjinuar. Grykës së Radeshës i prishet monotonia  Ajo është rrahur nga erëra e suferina është sulmuar nga rrebeshe shiu, breshëri e suferina dëbore, është ngrohur nga rrezet përvëluese të diellit të verës por nuk ka ndryshuar ato konturet e saj fiziko-gjeologjike. Gjithmonë ka ruajtur ato rrugë me kthesa të shkurtra ato rudina me barërat tupec  badiguc, gërdhatë, tërfil e shevarë, ka ruajtur lugun qendror që gjatë dimrit mbledh borën e gjitha shpatinave duke formuar ortekun e Grykës së Radeshës që shpesh herë arrin të bjerë gjerë në lumin e Shipshanit (Mulliri i Gradit). Sot ajo është pushtuar nga një traktor oshtima e të cilit përplaset sa në faqet e kershit të qënit , sa në kodrën e Mimiraçës, sa në faqet e Gërleshit , që të gjtha së bashku janë pjesë e masivit të Radeshës . Traktori në atë vend është kontribut dhe ndihmes shumë e vyer për ato treva e banorët e saj e ministrës së mbrojtjes z. Mimi Kodheli , së cilës i jemi mirnjohës ne dhe brezat e ardhëshëm , sepse traktori atje po hap një rrugë për në majën e Shkelzenit . Ajo rrugë fillon nga fshati më verior i Topojës (Gosturani), kalon “Koshoracet” , qafën e “rrënjëve” , kroin e “Bjeshkës” , shkallën e “Ahmet Zenelit”, “Buzhunikun” , “pushuesat”, “Shkallën e Zmajl Hazirit” “ku ndahen rrugët” , telën e “Myhejanit”, telën e “Begaje”, shkallën e “Zeqanisë”për të përfunduar në maje të SHKELZENIT, ku gjendet dhe vendi i peligrinazhit të përvitëshëm të besimtarëve bektashinjë . Të gjitha emërtesat nga kalon ajo rrugë janë pika referimi për rrugtarët e barinjët . Kurë kalimtarët , në kahe të kundërta takoheshin,  pyesnin njëri tjetërin:”Pave ndonjë njeri nga erdhe”. Po i përgjigjej ai dhe duke patur parasysh njërën nga toponimet përcaktonte vendin ku ishte takuar me udhëtarin . Fillimi i punimeve në atë rrugë na ka mahnitur të gjithëve dhe realizimin e hapjes së saj e presim si një sihariq , që na mbush zemërat me gëzim . Lajmi për hapjen e asaj rruge u përhap në çdo vend ku jetojnë tropojan . Edhe në Tiranë lajmi u përhap dhe kurë ne tropojanët takoheshim i thonim njëri tjetërit “More vesh ka filluar rruga për në Shkelzen”dhe të gjithë shprehnim etjen për të qënë në atë vend e për të parë :drejtimet , që ndjek rruga , gjërsinë e sigurinë e saj. Këto ishin kureshtje por duheshin parë nga afër . Unë bashk me vllaun tim Ali Gosturani u nisëm për në Tropojë . Sa po arritën në Bajram Curri takuem nipin tonë Abedin Gosturani , i cili disponon një makinë të fuqishme për rrugë të vështira dhe i shprehëm dëshirën për të vajtur në grykë të Radeshës . Ai pa asnjë hezitim shprehu gadishmërinë për t’na e plotësuar dëshirën dhe pasi u shmallëm me shumë nga bashkfshatarët tanë u nisëm pwr te rruga e Shkelzenit . Arritëm në Gosturan . Atje na priste dhe inxhinieri i pyjeve Blerim Lushaj . Abedini na u lut që të shkonim për kafe pastaj të vazhdonim rrugën për në Grykë të Radeshës por nuk pranuam . Zbritëm nga makina e Abedinit , hypën në makinën e Blerit pasi ajo qe më e re dhe më e fuqishëme për një rrugë të re e të vështirë siç ishte ajo për në shkelzen . Makina e Blerit ecte përpara pa asnjë penges . Edhe disa malore ajo nuk i ndjente . Arritem te kroi i Bjeshkës . zbritëm . Iu afruam ati kroi . uji i ti , nga thatësira e tejzgjatur , ishte zvogluar . Mbushëm kokakola të vogla dhe me ujin qelibar të ati kroi lagëm fytin e larguam etjen . Rruga nga aty gjerë në shkallë të Ahmet Zenelit kalon po thuaj se drejtë vizore . Shkalla e Ahmet Zenelit ishte tjetërsuar . Thepi(gërxhi), që gjëndej në krahun e djathtë të saj ishte sheshuar dhe aty një nga nxënësit e mi të hershëm Hamit Sahit Kortoçi kishte ngritur nji lokal me të gjitha paisjet , kishte çuar dritën elektrike , ujin e kroit të bjeshkës (ati të sipërmit)dhe kishte fillur një aktivitet biznesi shumë estetik për kalimtarët dhe turistët , që sap o kishin filluar të vizitonin atë trevë . Hamiti sapo na pau dhe na njohu cilët ishim na doli përpara na zuri rrugën e na ftoi për nga nji kafe . ne nuk e nderpremë rrugën por Hmitit i premtuam se nga Të kthehemi do qëndërojmë për t’i bërë një vizitë . Ecëm . Kaluam Buzhunikun . U futën në fillimin e grykës . Nuk na besohej se po ecnim hypur në makinë dhe shpesh shikonim njëri tjetërin pak sit ë habitur . Arritëm poshtë pushusave . Atje ishtestacionuar dhe traktori për atë ditë . Zbritëm për të parë gjithçka edhe rrugën edhe bukuritë natyrore të ati mjedisi . Traktori kishte hapur në shumë vende sheshe të gjëra ku mund të ktheheshin makinat . Bleri këtheu makinën dhe doli edhe ai për të parë e soditur atë natyrë të pa shoqe . I kullotëm sytë gjithëandej . Dielli kishte rrëzuar nga perendimi . Hija e kërshit të qënit kishte zënë më shumë se gjysmën e grykës . Hieja dhe ndriçimi diellor e bënin pesazhin edhe më mahnitës Pasi u ngopëm së pari u futem në makinë dhe Bleri e nisi në drejtim nga kishim ardhur . Ecnim dhe ndaleshim për të parë farmacionet e skarpatave , që kishte formuar traktori . u mahnitëm kur pamë se në shumë vende farmacinet e skarpatave ishin të shkrifta ranore dhe me lagështirë . Kjo të bënë të mendosh , se aty mund të ketw patur burime uji dhe se rrjedhja e tyre nëntoksor mund të mos jetë shumë thellë . Zbritëm ke shkalla e “Ahmet Zenelit” ku na priste Hmiti . U ulëm të gjithë me front drejtë grykës së “Radeshës”. Në tavolinë Hamiti na solli ato , që kishte . Ne preferuam të pinim raki me sardele peshku e djathë deleje . Duke pirë atë raki , që Hamiti e kishte përzgjedhur në shumë shitësa , shikonim edhe hapsirën përpara dhe kujtësa na sillte përpara moment fëmirie , djalërie , burrërie e pleqërie . Mallë për për atëvend , mallë për të kalurën , mallë për ata , që nuk jetojnë sot por të pa harruar , se për shumë vite na kanë shoqëruar në ato treva . Të gjitha toponimet e grykës së Radeshës janë të lidhura me jetën time e të bashkmoshatarëve të mi . Për të gjitha mund të flasim gjërë e gjatë , sepse i kemi shkelur me këmbë e kemi lozur e grindur me njëri tjetërin. Gryka e “Radeshës” për çdo 14 qershor ziente nga karvanet , që udhëtonin për në bjeshkë dhe oshtinte nga troket e dhive , kambanat e ogiçëve zilet e lopëve , blegrimat e qingjave , kecërve e zërat e lopve , që thërrisnin të vegjëlit e tyre . oshtinte nga fyejt e barinjëve dhe zërat e tyre , që i thërrisnin njëri tjetrit për t’i uruar fat e mbarësi për tre muajt e verës në bjeshkë . Gryka e “Radeshës”mbaron te ndahen rrugët ose më sakët te gropa e “Lrecit” . Aty e lartë e gjithë hapsira thirret “Radeshe”. “Radeshja”është një masiv majash , që mbajnë një drejtim atë nga ver- perendimi në jug-lindje. I tërë masivi gjendet në mes dy lumenjëve, ati të Gashit dhe të Sulbicës . Masivi është i tëri gëlqeror dhe pa burime ujore . Etjen bjeshkëtarët e kanë shojtur me dëborë , i cili ruhet në shpellat karstike , që janë mjaftë të shumta . Në mes të majave e vargmajave gjëndën lugina , në  shpatet e të cilave nderthuren rudinat plot me barë dhe gërgallet e formura nga gurët e rrokullisur nga majat e majave . Dy janë luginat më të mëdha . Ajo, Bregu i Ahmataje-Biga dhe tjetra gropa e Larecit-shkalla e zeqanisë . Shtretërit e luginave në shumë vende zihen nga rudina të rrafështa e aty këtu gropa karstike . Gjithë ajo larmi relievesh formon një zonë turistike, që premton një shumëllojshmëri aktivitetesh dimërore e verore . Rruga , që sapo ka hedhur shtatë e së shpejti do të përfundojë, i hapë prespektivë turizmit në atë masiv bjeshke . Dallandyshet e para të turistëve kishin mbrritur . Ata i takuam kur po dilnim lart te kroi i bjeshkës . Një burrë dhe një grua bashk me një fëmijë të vogël ishin ndalur te ai krua dhe po shuanin etjen . I njohëm , që s’ishin shqiptarë . U përshëndetëm me ta . Kishin mësuar ndonjë fjalë shqip dhe në komunikim me ato pak fjalë , që dinin na thonin :”Shumë mirë këtu , shumë mirë këtu , ma mirë se në Valbonë dhe me të vërtetë ata as syri as mendja nuk i kishte gënjyar , sepse Radeshet dhe gjitha bjeshkët e Gashit , që vazhdojnë përtej Radesheve gjerë te kershi i Vujkut bëjnë një perlë tyristike , që rrallë kush mund ta ketë

SYLE GOSTURANI

 

PËRGJIGJU

Please enter your comment!
Please enter your name here